Retina Yırtıkları ve Dekolmanı

Retina Yırtıkları
Retina yırtıkları genellikle gözün içinde bulunan vitreus sıvısının retina üzerinde bir çekiş oluşturması nedeniyle oluşur. Bu sıvı, çocuk gözünde yumurta akı kıvamındadır ve retina üzerinde doğru bir durumda bulunur. Zamanla vitreus incelir, yumurta akı kıvamından daha sıvı bir hale gelir ve retina üzerinden ayrılır. Buna arka vitreus ayrılması (AVD) denir.

AVD zararlı bir durum olup, gözde vitreusun içinde yüzen parlak kristallerin oluşmasına neden olur. Fakat bazı durumlarda retina üzerindeki bu çekiş, yırtığa neden olabilir. Retinal yırtıklar çeşitli retinal ayrılmalara  yol açar ve retinanın alt kısmına doğru sızıntıya neden olur. 

Retina Dekolmanı
Retina hücreleri ile pigment tabakası ayrıldığında retina ayrılması gerçekleşmiş olur. Müdahale edilmezse görmeye büyük zararı olur. Acil ve dikkatli bir göz içi cerrahi müdahale gerekir. Genelde orta yaş ve üzeri insanlarda görülen bir rahatsızlıktır.

Üç çeşit retina dekolmanı (ayrılması) bulunur. En çok görülen tipinde, retinada bulunan görme hücrelerinin bulunduğu tabakada oluşan bir çatlaktan, retinanın alt kısmına bir sıvı sızıntısı olur ki bu da zamanla bu tabakanın retinadan ayrılmasına neden olur. Yüksek dereceli miyop hastalarında, bu tip bir cerrahi müdahale ya da ciddi bir göz yaralanması, böyle bir ayrılma için önemli riskler arasındadır. Miyop kişilerin gözleri daha hassas olur. Bunun nedeni de gözlerinin arka kısmıyla ön kısmı arasındaki mesafenin normalden daha uzun olmasıdır. Bu durum da retinanın daha ince ve kırılgan olmasına neden olur.

İkinci çok görülen tipte ise vitreus lifleri ya da yaralı dokuları retinada çekilmeye neden olur. Bu durum daha çok şeker hastalarında görülür.

Üçüncü tipte ise sıvının retina altında birikmesi, retinanın gözün arka duvarından ayrılmasına neden olur. Bu da gözde şişmelere ve kanamaya yol açar.

Belirtiler

  • Işık çakmaları
  • Dalgalı ve sulu bir görüntü
  • Görüşü engelleyen perde
  • Vitreusun içinde yüzen parlak kristal yağmurunun sonucu, görüşte spotlar ya da örümceğe benzer görüntüler belirmesi
  • Aniden görmede azalma

Teşhis
Hastanın doktor muayenesi sırasında yukarıda belirtilerden bahsetmesi sonucunda retinal ayrılma şüphesi oluşur. Erken müdahale, görmenin geri gelmesi açısından büyük önem taşır.
Doktor, teşhis için oftalmoskoptan yararlanır. Doktor ilk olarak makulanın yapışık olup olmadığını araştırır. Çünkü makula, merkezi görmeden sorumludur. Makulanın yapışık ya da ayrık olmasına bağlı olarak bir cerrahi tip belirlenir ve operasyon sonrası hastanın fonksiyonel görme şansı oluşur. 

Tedavi
Uygun müdahalenin hangisi olacağı, ayrılmanın yeri, tipi ve büyüklüğüne bağlı olarak retina ayrılmasının tedavisiyle ilgili birkaç yol bulunmaktadır.

Pnömatik Retinopeksi (PR) retinayı yerine yapıştırmanın yollarından birisidir. Göz lokal anesteziyle uyuşturulduktan sonra cerrah, vitreus boşluğuna küçük bir gaz kabarcığı enjekte eder. Bu kabarcık retina üzerinde baskı yapar ve bu baskı, retinanın tekrar yerine yapışmasını sağlar. Gazın enjekte edildiği yerin neresi olduğuna bağlı olarak cerrah, hastadan başını özel bir pozisyonda tutmasını isteyebilir.

Gaz kabarcığı 1-2 hafta içinde yavaşça emilir. Bundan sonra retinaya ek bir prosedür daha uygulanır. Bu uygulama, krio tedavisi (nitrojen oksit kullanarak retinayı dondurma) ya da lazer kullanılarak retinanın tekrar yerine yerleştirilmesidir. Her iki prosedür için de lokal anastezi uygulanır.

Retinal ayrılmaların bazılarında, ayrılmanın yeri ve boyutu nedeniyle en iyi tedavi yolu skleral çökertme olabilmektedir. Bu teknikte, ince bir sünger ya da silikon bant, retinanın yerine tekrar yapıştırılması amacıyla retina üzerine tutturulur. Vitreus sıvısını vitrektomi denilen ameliyatla göz dışına çıkardıktan sonra, cerrah genelde retina üzerine krio ya da lazer uygular. Bu yöntem gözün yapısında bir uzamaya yol açabileceğinden dolayı miyop oluşturabilir.

Nadir olarak ise başka çeşit retina ayrılması operasyonlarında retinayı tekrar yerine oturtmak için silikon yağ kullanılabilir. Vitreus sıvısı gözden çıkarılır ve silikon yağ ile değiştirilir. Yağ gözün içindeyken görmede bozukluk oluşur. Retinanın tekrar gözün arkasında bulunması gerektiği gibi, yerleştikten sonra ikinci bir ameliyatla da enjekte edilmiş yağın çıkarılması gerekir.